De rechtspositie van alfahulpen

23 - 5 - 2014 // 4612 keer bekeken

De laatste jaren is de rechtspositie van alfahulpen veelvuldig in het nieuws geweest. Zijn ze in dienst van de zorgvragers? Is er sprake van een arbeidsovereenkomst of van een gedwongen alfahulprol? Er zijn het afgelopen jaar een aantal procedures gevoerd waarbij de rechtspositie van de alfahulpen in het geding was.
In deze blog zal aandacht worden besteedt aan de rechtspositie van alfahulpen.

In de procedures waarbij de rechtspositie van alfahulpen in het geding was, ging het steeds om een alfahulp die ten behoeve van een klant werkzaamheden verrichtte die door een bureau werden gefaciliteerd. In deze zaken waren drie kernvragen aan de orde:
1. Werkt de alfahulp op basis van een arbeidsovereenkomst of op grond van een andersoortige overeenkomst?
2. Met wie heeft de alfahulp deze overeenkomst?
3. Als er sprake is van een arbeidsovereenkomst, welke rechten vloeien dan voort uit deze overeenkomst?

Arbeidsovereenkomst?
Er is sprake van een arbeidsovereenkomst als drie voorwaarden is voldaan. Ten eerste dient de werknemer persoonlijk arbeid te verrichten voor de werkgever. De tweede voorwaarde is dat de werkgever de werknemer loon betaald in ruil voor de verricht werkzaamheden en tot slot dient sprake te zijn van een gezagsverhouding. De vraag die in bovengenoemde procedures voortdurend gesteld werd is of aan de derde voorwaarde is voldaan. Is de klant wel in staat reëel en volledig gezag uit te oefenen over de alfahulp? Vaak zal de klant weten welke huishoudelijke taken de alfahulp moet uitvoeren, maar kan de klant ook de controle hierop uitoefenen? Of er voor zorgen dat de alfahulp bijvoorbeeld werkt in een veilige werkomgeving? Ook ten aanzien van de loondoorbetaling kunnen vragen ontstaan. Het loon wordt immers in de regel uitgekeerd door of via het bureau, de klant betaald slechts een eigen bijdrage. Indien de klant niet in staat is voldoende gezag uit te oefenen of geen loon uitbetaald, dan zou dat er toe kunnen leiden dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst of dat de arbeidsovereenkomst met een ander dan de klant bestaat. Dit leidt tot de tweede vraag.

Met wie heeft de alfahulp een overeenkomst?
De overheid gaat ervan uit dat de alfahulp een arbeidsovereenkomst heeft met de klant. De kantonrechter Harderwijk bevestigde dit in haar uitspraak van 18 januari 2012 . Echter, het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (5 november 2013) vernietigde dit vonnis  en concludeerde tot het bestaan van een arbeidsovereenkomst tussen de alfahulp en het bureau. Het hof heeft haar uitspraak gebaseerd op de betrokkenheid van het bureau bij het aantrekken van de alfahulp, de door het bureau en de betreffende gemeente gesloten overeenkomst over de uitvoering van de Wmo, de door het bureau aan de alfahulp opgelegde verplichtingen en het door de klant zelf slechts betalen van een deel van het loon. Echter liet het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (25 februari 2014) een arbeidsovereenkomst tussen een alfahulp en de klant in een andere zaak  wel in stand. Hieruit blijkt dat binnen de rechtspraak dus nog geen eenduidigheid bestaat over de vraag met die een alfahulp een arbeidsovereenkomst heeft. De discussie met wie de alfahulp een arbeidsovereenkomst heeft vertoont overeenkomsten met de discussie over payrolling. Ook daar bestaat al direct een ‘eindsituatie’: het bureau vervult een rol bij de selectie, bij het uitoefenen van toezicht op de alfahulp en bij het verzorgen van de betaling. De Wmo stelt echter het tegenovergestelde…

Welke rechten vloeien voort uit de arbeidsovereenkomst?
Indien de alfahulp een arbeidsovereenkomst met de klant heeft, heeft hij een slechte rechtspositie. Er is geen cao van toepassing, dus meer dan het minimumloon hoeft niet betaald te worden, de werknemersverzekeringen zijn niet van toepassing, een pensioenvoorziening ontbreekt en er is nauwelijks ontslagbescherming. Dit volgt ook uit jurisprudentie.

Conclusie
Er lijkt sprake te zijn van twee tegenover elkaar staande interpretaties. De Wmo gaat uit van het bestaan van een arbeidsovereenkomst tussen de klant en de alfahulp, terwijl niet wordt voldaan aan de voorwaarden voor een arbeidsovereenkomst uit artikel 7:610 BW. Derhalve is er sprake van rechtsonzekerheid. Het is van belang dat de overheid hier in de toekomst meer aandacht aan gaat besteden, om meer lastige situaties te voorkomen. Bij vragen over deze blog kunt u uiteraard contact met ons opnemen. Wij staan u graag te woord!

Meer informatie over dit onderwerp?

Vul hier onder uw naam, telefoonnummer en e-mail adres in, dan nemen wij zo spoedig mogelijk contact met u op.

Vind je deze pagina ook nuttig voor je vrienden?

Deel deze pagina dan op jouw favoriete social media!

Gratis spreekuur!

Elke 1e vrijdagochtend van de maand.

Aanmelden is wel verplicht.
Gebruik eenvoudig de aanmeldbutton!

Meld u aan!

Blijf met ons blog op de hoogte van arbeidsrechtelijk nieuws

Vrouwenquotum: meer vrouwen aan de top

Het vrouwenquotum speelt al jaren een rol. In 2013 werd door het kabinet vastgelegd dat minimaal 30% van de raden van bestuur en de raden van commissarissen uit vrouwen moest bestaan. Tot nu toe w...

Lees verder

Wensgroet!

Lees verder

Zuiver Arbeidsrecht

MamaWerkt Arbeidsrecht is een initiatief van Zuiver Arbeidsrecht.

Bekijk www.zuiverarbeidsrecht.nl voor meer informatie.

Contactgegevens

Deldenerstraat 61
7551 AC Hengelo (ov)

T: 074 - 700 21 16
E: info@mamawerkt-arbeidsrecht.nl

Ontwerp en realisatie: Bandwerk internet- en reclamebureau